Stoma torbası seçimi: tek parça mı, iki parça mı?

Doğru torba ve adaptör, ostomili bir bireyin gününü tamamen değiştirir. Sızıntı korkusu yerine konfor, koku kontrolü ve sağlam cilt; işte hedef bu.

Tek parça mı, iki parça mı?

Tek parça sistem: Adaptör (cilde yapışan kısım) ve torba birleşiktir.

• Daha ince, daha az fark edilir
• Hızlı değişim
• Aktif yaşam, spor, kısa süreli kullanım için ideal
• Her değişimde cilt yeniden temasla karşılaşır

İki parça sistem: Adaptör cilde yapıştırılır, torba ayrıca takılır.

• Adaptörü değiştirmeden torbayı değiştirebilirsiniz
• Cilt daha az tahriş olur
• İleostomi gibi sık değişim gereken durumlarda avantajlı
• Biraz daha kabarık duruş

Pratik öneri: İleostomide iki parça + drenajlı; kolostomide tek parça + kapalı veya filtreli model birçok kişi için iyi başlangıçtır. Stomaterapi hemşirenizle birlikte deneyin.

Düz mü, konveks (içbükey) mi adaptör?

Düz adaptör: Stoma dışa kabarık (en az 1 cm dışta) ve cilt çevresi düz ise idealdir.

Konveks adaptör: Stoma cilt seviyesinde, içeri çekilmiş veya çevresi çukur ise konveks adaptör cildi geri iter ve stomayı dışa doğru kabartır. Sızıntıyı azaltır.

Drenajlı vs kapalı torba

• Drenajlı torba (alttan boşaltılır): İleostomi ve sulu/sık çıktılı kolostomi için. 3–7 gün kullanılabilir.
• Kapalı torba: Genelde kolostomide, dışkı şeklinin oturduğu kişilerde. Doluyken atılır; günde 1–3 defa değiştirilebilir.

Filtre var mı?

Çoğu modern torbada karbon filtre vardır: torbadaki gazı dışarı sızdırır ama kokuyu emer. Yüzme veya duştan önce filtreyi yapışkan etiketle kapatın; suyla temasta filtre işlevini kaybeder.

Doğru ölçü için adımlar

1. Stoma her değişimden sonra cetvel veya şablon ile ölçülür, özellikle ilk 6–8 haftada her hafta küçülür
2. Adaptör deliği stomadan 2–3 mm geniş olmalıdır
3. Çok geniş kesim: peristomal cilt sürekli temasla yanar
4. Çok dar kesim: stomayı sıkar, kan dolaşımını bozar

Cilt nasıl korunur?

Peristomal (stoma çevresi) cilt en hassas bölgedir.

• Yıkamak için sadece ılık su ve yumuşak bez yeterlidir; alkol veya parfümlü mendil kullanmayın
• Tıraş gerekirse elektrikli traş veya makas (jilet kullanmayın)
• Cilt kuruyken adaptörü uygulayın; en az 30 saniye avuç içiyle bastırın (vücut ısısı yapıştırıcıyı aktive eder)
• Kızarıklık, kaşıntı veya yanma hissi varsa bariyer sprey veya bariyer film kullanın
• Şikayet 48 saatten uzun sürerse mutlaka stomaterapi hemşiresine danışın

Aksesuar/yan ürünler

Ürün	Ne işe yarar?
Bariyer macun/halka	Cilt katlantısını dolduran yumuşatıcı, sızıntıyı önler
Bariyer film/sprey	Cildin üzerinde koruyucu ince tabaka
Stoma pudrası	Asınmış cilt için, fazlası süpürülür
Yapıştırıcı sökücü	Adaptörü ağrısız sökmek için, kalıntı sabunla temizlenir
Koku giderici sprey/damla	Tuvalette veya torbanın içinde kullanılır
Stoma kemeri	Stoma çevresi çukur ise veya yoğun hareketlerde
Stoma kepi/tıpa	İrrigasyon yapan hastalar için, torba taşımayı bırakmak

Hangi markadan başlamalı?

Türkiye'de Hollister, Coloplast, Convatec, B. Braun ve Innomed markaları yaygın olarak kullanılır. Her birinin ücretsiz numune programı vardır — birkaç markayı deneyip cildinize en uygun olanı seçmek en doğrusudur.

Ürün bazlı detaylı incelemeler için: Markalar sayfası

Kaynaklar

• YOİHD, Kolostomi ile Yaşam, 2024
• UOAA, Living with an Ostomy
• UChicago Medicine, Ostomy education