İçeriğe atla
Ostomi Rehberi
← Tüm rehberler

Rehber

Stoma ameliyatı: öncesi, süreç, sonrası

Stoma ameliyatına hazırlanmak ve ilk haftalarda neler yaşanacağını bilmek, hem hastayı hem de yakınlarını rahatlatır.

Ameliyat neden gerekir?

  • Kolon, rektum veya ince bağırsak kanserleri
  • Crohn hastalığı ve ülseratif kolit komplikasyonları
  • Divertikülit komplikasyonları (perforasyon, abse)
  • Bağırsak tıkanıklığı veya delinmesi
  • Travma, doğuştan anomaliler (özellikle çocuklarda)
  • Mesane kanseri veya nörolojik mesane (ürostomi)

Ameliyat öncesi hazırlık

Stoma yeri işaretleme

Ameliyattan bir gün önce stomaterapi hemşiresi sizinle birlikte stoma yerini işaretler. Ayaktayken, otururken ve eğilirken karın kıvrımları gözlenir; kemer, dikiş izi, pantolon belinin geleceği yerden uzak, elinizin rahatlıkla ulaşacağı bir bölge tercih edilir. İyi işaretlenmiş bir yer, sızıntıyı önler.

Mide-bağırsak temizliği

Doktorunuzun önereceği sıvı/lavman protokollerine uyun. Genelde ameliyattan 6–8 saat önce katı gıda kesilir.

Psikolojik hazırlık

Mümkünse aynı tip ameliyat geçirmiş biriyle konuşmak çok değerlidir. Çocuk hastalarda aileye yaş uygun dille bilgi verilir. Korkularınızı doktora ve hemşireye söylemek doğal bir parçadır; soru listenizi yanınızda taşıyın.

Ameliyat süreci

Genel anestezi altında, açık veya laparoskopik (kapalı) teknikle yapılabilir. Süre, ameliyatın kapsamına göre 2 ile 6 saat arasında değişir. Stoma karın duvarına bağırsağın sağlam bir bölümü ağızlaştırılarak oluşturulur.

İlk 48 saat

  • Stoma genelde şeffaf bir torba ile kaplanır — renk, kanama, ödem izlenebilir
  • İlk birkaç saat içinde hafif sızıntı kanama normaldir
  • Sıvı ve elektrolit damardan verilir; mide kalp izlemi yapılır
  • İlk 24–72 saatte stoma çalışmaya başlar (önce gaz, sonra çıktı)

Hastanede ilk eğitim

Stomaterapi hemşireniz size:

  • Adaptör nasıl ölçülür, kesilir, yapıştırılır
  • Torba nasıl boşaltılır ve değiştirilir
  • Cilt nasıl temizlenir, sızıntı önlenir
  • İlk haftalarda hangi gıdalardan uzak durulur
  • Acil durumda nereye başvurulur

Genelde taburculuk 5–10 gün sonrasında gerçekleşir. Eğer mümkünse ilk hafta için bir yakının yanınızda olmasını planlayın.

Eve döndüğünüz ilk hafta

  • Bol sıvı, az ve sık öğün (5–6 küçük öğün)
  • İlk 6 hafta 4–5 kilogramdan fazla yük kaldırmayın (parastomal herni riski)
  • Banyo serbest; suya girmek stomayı etkilemez
  • Yorgunluk normaldir; gün içi kısa dinlenmeler planlayın
  • Stoma boyu hızla değişir — haftada bir cetvelle ölçün

İlk 6–8 haftada hangi belirtiler doktoru gerektirir?

  • Stoma rengi koyulaşırsa, morarsa veya siyahlaşırsa
  • Stoma çok küçülür veya cilt altına kaçarsa
  • Karın şişer, ağrı + bulantı varsa
  • Sürekli sızıntı, cilt yarası
  • Ateş ≥38.3 °C
  • İdrar miktarı azalır, koyu çay rengi olursa

Sonraki adımlar

Ameliyat sonrası ilk üç ay büyük adaptasyon dönemidir. Ayrıntılar için ameliyat sonrası yaşamve beslenme rehberine bakın. Endişelendiğiniz durumlarda bize yazın.

Kaynaklar