İçeriğe atla
Ostomi Rehberi
← Tüm rehberler

Rehber

Beslenme: hangi yemekler ne yapar?

Ostomi türünüze, ameliyat sonrası geçen süreye ve bağırsak alışkanlıklarınıza göre değişen pratik bir beslenme rehberi.

Sindirim sistemi

Sindirim yolu — genel görünüm

Sindirim sistemi — ağız, yemek borusu, mide, ince bağırsak, kalın bağırsak

Yedikleriniz şu sırayı izler: ağız → yemek borusu → mide → ince bağırsak (besin emilimi) → kalın bağırsak (su geri emilimi) → rektum. Ostomi türünüz bu yolun hangi noktasından kesildiğini belirler.

Kaynak: Sağlık Bakanlığı, Sindirim Sistemi Sağlığı, 2024

Genel ilkeler

  • Günde 5–6 küçük öğün — büyük öğünden kaçının
  • Her lokmayı 25–30 kez çiğneyin
  • Günlük en az 8–10 bardak (2–2,5 L) sıvı
  • Yeni gıdaları gündüz ve tek tek deneyin
  • Akşam yemeğini geç saatlere bırakmayın

Ücretsiz Ostomi Diyet Programı

Uzman diyetisyenlerimiz, ostomi türünüze özel beslenme planını sizinle paylaşır. Hollister sponsorluğunda yürütülür.

Forma git

İlk 6–8 hafta

Stoma şişkin ve daralmıştır. Bu dönemde düşük lifli beslenin: beyaz pirinç, beyaz ekmek, makarna, kabuksuz meyve, soyulmuş haşlama sebze, az yağlı et. Kuruyemiş, mısır, çiğ sebze, kabuk ve çekirdek bu dönem kaçınılmalıdır.

İleostomi için özel notlar

  • Yüksek sıvı ihtiyacı — sıcak günlerde tuzlu içecekler (ayran, et suyu) ekleyin
  • Stoma çıkışını tıkayabilen gıdalar: mısır, fındık, ceviz, elma kabuğu, mantar, salatalık kabuğu, sosis-sucuk
  • Yüksek çıktı (günde >1,5 L sulu çıktı) durumunda doktorunuza danışın
  • Elektrolit takviyesi: muz, avokado, patates, ıspanak

Kolostomi için özel notlar

  • Çıktı genelde şekilli, gaz/koku yönetimi öne çıkar
  • Gaz artıran: fasulye, brokoli, lahana, soğan, gazlı içecek, sakız
  • Koku azaltan: yoğurt, ayran, nane, maydanoz
  • Düzenli öğün saatleri bağırsak ritmini güçlendirir

Ürostomi için özel notlar

  • İdrar yolu enfeksiyonunu önlemek için bol su
  • Asitliği dengelemek için kızılcık suyu yardımcı olabilir (doktorunuza danışın)
  • Kuşkonmaz, soğan, sarımsak ve baharatlar idrar kokusunu artırır

İshalde dışkıyı katılaştıran gıdalar

  • Beyaz pirinç lapası, patates püresi
  • Muz, elma püresi (kabuksuz)
  • Yer fıstığı ezmesi (az miktarda)
  • Beyaz ekmek, tost

Kabızlıkta hareket veren gıdalar

  • Ilık sıvılar, eriklerin tatlısı, kayısı kompostosu
  • Yoğurt, ayran
  • Olgun armut

Kaçınılması gerekenler (özellikle ilk dönem)

Tüm ostomili bireyler için ortak: aşırı yağlı, kızartılmış, baharatlı yemekler; gazlı içecekler; pipetle içme; sakız.

Sıvı kaybı belirtileri

  • Koyu, çay rengi idrar
  • Ağız kuruluğu, baş dönmesi
  • Kas krampları, halsizlik
  • Hızlı kalp atışı

Pratik bir hatırlatma

Beslenme her birey için farklıdır. Beslenme günlüğü tutmak (ne yedim, ne hissettim) en güçlü araçtır. Birkaç hafta sonra hangi gıdaların sizi nasıl etkilediğini net göreceksiniz.

Kaynaklar